first harvest staat op heel wat matchablikken, ook op die van ons. het klinkt vrij duidelijk, maar er zit iets meer achter dan alleen “als eerste geplukt”.
kort gezegd wordt thee van de eerste oogst gemaakt van de eerste nieuwe groei nadat de theeplanten tijdens de winter hebben gerust. in japan heet dit ook wel ichibancha.
het precieze moment verschilt per regio, cultivar, weer en hoogte, maar de oogst vindt meestal in het voorjaar plaats. latere groei kan opnieuw worden geplukt als tweede of derde oogst.
waarom is juist die eerste oogst dan zo gewild?
de theeplant heeft tijd gehad om te rusten
na de laatste oogst van het voorgaande jaar slaat de theeplant tijdens de koudere maanden voedingsstoffen op. wanneer hij in het voorjaar opnieuw begint te groeien, gaat die opgeslagen energie naar de eerste jonge scheuten.
deze jonge bladeren zijn meestal teer en kunnen relatief veel aminozuren bevatten die samenhangen met zoetheid en umami. latere oogsten groeien in warmer en lichter weer en ontwikkelen vaak meer bitterheid en wrangheid.
dat maakt latere oogsten niet nutteloos. ze kunnen juist heel goed werken in bakrecepten, ijs en andere bereidingen waarin matcha met meerdere ingrediënten moet concurreren. ze geven simpelweg een ander soort smaak.
first harvest is maar één deel van het verhaal
first harvest kan nuttige informatie zijn, maar het is geen volledige kwaliteitsgraad.
twee matcha's van de eerste oogst kunnen nog steeds heel anders smaken. de ene kan zacht, romig en nootachtig zijn, terwijl de andere frisser, dieper of plantaardiger is.
de uiteindelijke smaak hangt ook af van:
de cultivar of blend van cultivars
het veld en de groeiomstandigheden
de regio en hoogte
hoe en wanneer de planten zijn overschaduwd
het precieze moment waarop de bladeren zijn geoogst
hoe de bladeren zijn gestoomd en gedroogd
hoe de tencha is gesorteerd en gemalen
hoe de matcha daarna is verpakt en bewaard
als cultivars nog nieuw voor je zijn, is onze gids over wat een matchacultivar precies is een goed begin. we hebben ook een aparte gids over hoe teeltregio's de smaak van matcha kunnen beïnvloeden.
het betekent niet automatisch handgeplukt
first harvest beschrijft wanneer de bladeren zijn geoogst, niet hoe ze zijn geoogst.
de bladeren kunnen met de hand of machinaal zijn geplukt. handplukken maakt een heel selectieve oogst mogelijk, maar zorgvuldig machinaal oogsten kan ook uitstekende thee opleveren. de methode moet altijd worden bekeken samen met het veld, de bladeren, de producent en het eindresultaat.
hetzelfde geldt voor woorden als stone-ground, single origin en single cultivar. ze vertellen je iets echts, maar geen enkel woord kan de hele matcha op zichzelf beoordelen.
daarom vertrouwen we ook niet op brede termen zoals ceremonial grade. daar lees je meer over in waarom wij onze matcha geen ceremonial grade noemen.
smaakt first harvest altijd beter?
niet automatisch.
een slecht verwerkte of verkeerd bewaarde matcha van de eerste oogst kan nog steeds vlak, hard of oud smaken. een goed gemaakte thee van een latere oogst kan voor een bepaald recept veel geschikter zijn dan een middelmatige first harvest.
smaak hangt ook af van wat jij lekker vindt. een heel zachte matcha is niet per se beter dan een matcha met meer diepte of frisheid. hij is gewoon anders.
wij zien first harvest als nuttige informatie, niet als een magische term. het helpt uitleggen hoe een matcha is gemaakt, maar hoort naast informatie over cultivar, herkomst, smaak en productie te staan.
juist die combinatie geeft je een eerlijk beeld van wat je gaat openen.
de oogst- en smaakinformatie van iedere matcha vind je in de sumi collectie.